Nghe cái tiêu đề có vẻ giật tít câu view, nhưng nghiêm túc đấy các bạn ạ, tôi muốn nói về một kiểu kết nối quen thuộc trong xã hội cần phải dán nhãn “Toxic” (độc hại) ngay lập tức.
Chắc các bạn đều biết “HEROIN” là một chất gây nghiện được chiết xuất từ quả của cây thuốc phiện mà tiếng lóng hay gọi là “nàng tiên nâu”. Mức độ nguy hiểm của nó đã được tuyên bố trên toàn thế giới và có tên trong “black list” – danh sách hàng cấm của nước ta. Tàng trữ buôn bán trái phép Heroin sẽ phải trả giá bằng việc đi tù hoặc có thể là mức án tử hình. Còn tiêu thụ, hút chích loại chất này có khả năng hủy hoại cả cuộc đời của thế hệ thanh thiếu niên đang tuổi xuân phơi phới.
Tất cả những điều kinh khủng ấy thì liên quan gì đến các mối quan hệ giữa người và người?
Có đấy! Có những mối quan hệ ràng buộc chúng ta với nhau không khác gì Heroin và “con nghiện”.
1.
Cảm giác “nghiện” được hiểu theo nghĩa nôm na là không tự chủ được bản thân mà bị phụ thuộc vào một yếu tố khác ở bên ngoài. Không có yếu tố đó bạn không thể bình tĩnh, thoải mái sống bình thường được. Và khi cơn nghiện lên đến đỉnh điểm, bạn sẽ vô cùng vật vã tìm cách thỏa mãn bản thân, không thể làm được việc gì khác.
Bạn đã bao giờ cảm thấy mình bị phụ thuộc vào ai đó rất nhiều chưa?
Không có tiền của họ chu cấp – bạn không sống tử tế được.
Không có được tình cảm của họ – bạn đau lòng suy sụp.
Không được họ giúp đỡ chiều chuộng – bạn hoang mang mất phương hướng.
Không “sở hữu” được họ kè kè cạnh bên – bạn uất hận thù ghét cuộc đời,…
Có cả tỉ lí do khiến bạn phụ thuộc vào một ai đó. Chỉ cần người ta đem đến đúng thứ bạn khao khát thì bạn tự nguyện dính chặt mình vào mối quan hệ ấy dù trên thực tế chẳng có cái dây buộc nào cả.
Tôi lấy ví dụ có một đôi yêu nhau, chàng trai rất chiều chuộng cô gái, anh yêu cô rất nhiều và luôn cho cô mọi thứ có thể. Cô gái cũng rất yêu chàng trai, và quấn quýt anh không rời. Ban đầu, đây là mối quan hệ lãng mạn và đẹp đẽ của tình yêu…
Nhưng thời gian qua đi, sau nhiều năm tình yêu nhạt dần, hai người vẫn chưa kết hôn. Khi đi bên cạnh nhau chàng trai thường im lặng, còn cô gái thì hay nghĩ mông lung. Trong lòng họ biết tình yêu này sẽ không bao giờ tiến đến hôn nhân được vì nhiều lí do khác biệt ngày càng rõ ràng, nhưng họ lại chẳng bỏ nhau được.
Vì sao ư?
Vì anh luôn cảm thấy cần cảm giác có cô bên cạnh, còn cô thì không thể sống thiếu việc được anh quan tâm chiều chuộng mỗi ngày. Tinh thần của họ phụ thuộc lẫn nhau. Họ cãi nhau mỗi ngày, làm tổn thương nhau nhiều lần nhưng vẫn bị nghiện cảm giác phụ thuộc vào nhau mà không hề biết. Và cứ như thế họ để cho năm tháng tuổi trẻ trôi mãi, trôi mãi…
Trường hợp một vài người không thực sự yêu thương ai đó hoặc biết rõ tình yêu này là sai trái nhưng vẫn tiếp tục mối quan hệ vì cần nguồn chu cấp ổn định về tài chính. Họ bị nghiện cuộc sống đầy đủ, vật chất sang trọng, trải nghiệm xa xỉ nên không thể dứt ra được. Dù họ có bị đối xử tệ, dù đối phương tỏ rõ chán nản, coi thường họ, họ vẫn gạt danh dự của mình sang một bên để được hưởng tiếp mức sống mà bản thân chưa đạt tới.
2.
Nhiều người lạc lối trong mối quan hệ kiểu đó với sự dằn vặt đau khổ mỗi ngày mà không ý thức được rằng cảm giác “nghiện” luôn xuất phát từ sự dung túng của bản thân, dù lí trí và logic luôn bật đèn đỏ báo hiệu nguy hiểm ngay từ ban đầu. Bản năng của bạn rất thích nhưng nếu bạn biết lắng nghe lí trí, logic và đạo đức lương tâm lên tiếng thì cuộc đời hiếm khi rơi vào khổ sở.
Bạn nghiện vì đã biết là không nên nhưng vẫn làm, vẫn “kệ mẹ đời!” và hưởng thụ những ham muốn nhất thời, không cần tính đến tương lai mục đích phía trước. Để rồi khi kiệt sức trong cái vòng luẩn quẩn ấy, bạn cay đắng cho rằng số phận mình thật khổ sở, bản thân mình chỉ là nạn nhân vì đã yêu quá nhiều mà cuộc vẫn đời bạc bẽo. Ồ không! Ngay từ đầu đã có vô số đèn đỏ bật lên từ xung quanh bảo rằng đây không phải người hợp với bạn; bạn đừng yêu người đã có vợ; bạn đừng tin kẻ sở khanh; bạn đừng bỏ bê công việc để mất đi thu nhập; bạn đừng chịu đựng kẻ không tôn trọng mình,… nhưng bạn đâu có nghe, đúng vậy chứ?!!
3.
Giống như Heroin đưa ta thăng hoa trong một vài lúc rồi âm thầm hủy hoại tinh thần, sức khỏe, chiếm lấy của ta thời gian quý giá, thì những mối quan hệ kiểu này rồi cũng hút cạn năng lượng sống và phát sinh cho ta rất nhiều cảm xúc tiêu cực. Khi đặt mình trong những kiểu kết nối phụ thuộc như thế này là bạn đã tự tước đi của mình quyền tự do và chủ động. Bạn sẽ luôn chịu sự chi phối của người chu cấp, họ sẽ quyết định cảm xúc và tương lai của bạn. Ngay cả khi đấy là bố mẹ bạn chu cấp tiền cho bạn chi tiêu thì rồi bạn cũng sẽ thấy bất lực khi bị cắt tài chính vì không vâng lời. Có thể họ đúng hoặc sai, nhưng muốn có tiền tiêu bạn vẫn phải nghe theo họ. Đấy là cái giá phải trả cho việc phụ thuộc! Với tình cảm cũng thế, những lợi ích khác cũng vậy, đã nghiện rồi thì vui buồn không còn do bạn quyết!
Lí do tôi dán nhãn “Độc hại” cho kiểu quan hệ này là bởi ngày càng có nhiều bệnh nhân trầm cảm do áp lực của xung quanh. Có đúng là phải đạt đến mức độ nào đó trong cuộc sống thì bạn mới xứng đáng được hạnh phúc và vui vẻ không? Hay là bạn bị nghiện một thứ rồi tự cho rằng đấy là thang điểm chuẩn của cuộc đời? Chẳng hạn bạn nghiện được khen rằng đảm đang rồi tự cho rằng chỉ có những người nội trợ giỏi, quán xuyến gia đình tốt mới xứng đáng có được hôn nhân hạnh phúc? Bạn nghiện cảm giác đông đúc gia đình đến mức luôn thấy rằng những người độc thân vô cùng bất hạnh thiếu thốn? Bạn nghiện việc được công nhận tài giỏi, tử tế đến mức luôn thấy cần phải làm hài lòng những người xung quanh (họ không công nhận là bạn không chịu được). Bạn nghiện sex đến mức thấy rằng những người không ra mặt hưởng ứng nó đều không trọn vẹn về mặt thể chất sinh lý???… Danh sách còn rất dài, bạn tự nghĩ tiếp nhé!
Vậy, bạn nói thật cho tôi biết đi, như thế là cuộc đời xô đẩy, gây áp lực cho bạn, hay là chính bạn là người tự làm khổ mình để thỏa mãn những ham muốn cá nhân??? Bạn có từ bỏ được “cơn nghiện” của mình để tinh thần khỏe mạnh hơn ko???
Nhật kí của Kyomi - Kyomi's Diary 